Điểm chính:
- Lạm phát Mỹ hạ nhiệt mạnh hơn dự báo: CPI tổng thể (Headline CPI – chỉ số giá tiêu dùng tính toàn bộ rổ hàng hoá, gồm cả nhóm biến động mạnh) giảm còn 3,5% so với cùng kỳ; CPI lõi (Core CPI – loại trừ thực phẩm và năng lượng vì biến động mạnh) giảm về 2,6%. Điều này làm giảm áp lực để Fed siết chính sách sớm.
- Thị trường phản ứng tích cực: vàng tăng, USD giảm khi nhà đầu tư hạ kỳ vọng Fed tiếp tục tăng lãi suất.
- Năng lượng vẫn là rủi ro lạm phát lớn nhất: căng thẳng Trung Đông và giá dầu tăng có thể đảo chiều tiến bộ chống lạm phát.
- Fed nhiều khả năng vẫn “phụ thuộc dữ liệu” (data-dependent – ra quyết định dựa trên các số liệu kinh tế mới), cần thêm bằng chứng lạm phát giảm bền vững trước khi đổi hướng chính sách lớn.
- Vàng được hỗ trợ nhờ kỳ vọng lãi suất thấp hơn và nhu cầu trú ẩn (safe-haven – tài sản được mua khi rủi ro tăng), nhưng có thể chịu sức ép nếu giá dầu thổi bùng lo ngại lạm phát.
- Cổ phiếu hưởng lợi nhờ lo ngại lãi suất hạ nhiệt, nhưng rủi ro địa chính trị và lạm phát do năng lượng vẫn là thách thức.
Lạm phát Mỹ hạ nhiệt: Vì sao thị trường phản ứng tích cực?
Giá vàng đi lên và USD suy yếu sau khi Mỹ công bố CPI mới nhất, cho thấy lạm phát đang giảm, khiến kỳ vọng Fed tiếp tục siết chặt (thắt chặt tiền tệ – nâng lãi suất/giảm hỗ trợ để kiềm chế lạm phát) giảm xuống.
Báo cáo CPI tháng 7 cho thấy lạm phát tổng thể giảm 0,4% so với tháng trước, trong khi thị trường chỉ kỳ vọng giảm 0,1%. Tính theo năm, CPI tổng thể hạ về 3,5%, thấp hơn dự báo 3,8% và giảm từ mức trước đó 4,2%.
CPI lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng) đi ngang theo tháng và giảm còn 2,6% so với cùng kỳ, thấp hơn kỳ vọng 2,8%.
Dữ liệu lạm phát thấp hơn dự báo khiến thị trường phải đánh giá lại bước đi tiếp theo của Fed. Lạm phát giảm giúp giảm áp lực duy trì chính sách tiền tệ “thắt chặt” (restrictive – lãi suất cao để kìm lạm phát), từ đó hỗ trợ vàng và gây sức ép lên USD.
CPI giảm nói gì về Fed?
Dữ liệu mới tạo điều kiện thuận lợi hơn cho Fed khi cơ quan này phải cân bằng rủi ro lạm phát với lo ngại tăng trưởng.
CPI “mềm” hơn cho thấy áp lực giá có thể đang hạ, làm giảm nhu cầu tăng lãi suất thêm. Với vàng (tài sản không trả lãi), kỳ vọng lãi suất thấp thường làm giảm “chi phí cơ hội” (opportunity cost – lợi ích bị bỏ lỡ khi giữ vàng thay vì gửi tiền/mua trái phiếu), nên vàng hấp dẫn hơn.
Tuy vậy, Fed khó thay đổi định hướng chỉ dựa trên một báo cáo lạm phát.
Giá năng lượng là yếu tố lớn kéo CPI tổng thể giảm. Chi phí năng lượng thấp giúp lạm phát hạ, nhưng có thể chỉ mang tính tạm thời nếu giá dầu tiếp tục đi lên.
Giá dầu có thể đẩy lạm phát tăng trở lại?
Rủi ro lớn nhất với xu hướng lạm phát hiện nay vẫn là năng lượng.
Căng thẳng Trung Đông tái bùng phát đã đẩy giá dầu thô tăng, làm dấy lên lo ngại chi phí năng lượng cao sẽ lan sang lạm phát chung.
Giá dầu tăng có thể tác động đến lạm phát qua nhiều kênh:
- Giá nhiên liệu tăng làm chi phí vận tải tăng
- Chi phí vận chuyển hàng hoá tăng làm giá thành logistics tăng
- Chi phí năng lượng cao bào mòn biên lợi nhuận doanh nghiệp
- Chi phí sản xuất tăng có thể được chuyển sang người tiêu dùng, đẩy giá bán tăng
Vì vậy, CPI giảm lần này là tín hiệu tích cực, nhưng chưa chắc là một xu hướng giảm bền vững. Fed sẽ tiếp tục theo dõi các báo cáo lạm phát sắp tới để xác định áp lực giá có thực sự hạ nhiệt hay không.
CPI giảm tác động thế nào tới vàng?
Vàng hưởng lợi ngay sau công bố CPI vì lạm phát giảm khiến kỳ vọng lãi suất cao giảm xuống.
Sau dữ liệu, USD suy yếu; DXY (US Dollar Index – chỉ số đo sức mạnh USD so với rổ tiền tệ lớn) giảm khoảng 0,6% trong phản ứng ban đầu. USD yếu thường hỗ trợ vàng vì vàng trở nên “rẻ” hơn với người nắm giữ các đồng tiền khác.
Vàng cũng được hỗ trợ bởi bất ổn địa chính trị, khi nhà đầu tư thường tìm đến tài sản trú ẩn trong giai đoạn thị trường căng thẳng.
Tuy nhiên, vàng có rủi ro: nếu giá dầu tăng khiến kỳ vọng lạm phát (inflation expectations – mức lạm phát mà thị trường dự đoán trong tương lai) đi lên, thị trường có thể định giá lại khả năng Fed “diều hâu” hơn (hawkish – ưu tiên chống lạm phát, nghiêng về tăng lãi suất), từ đó gây áp lực lên vàng.
Hiện tại, lạm phát hạ và USD yếu vẫn là lực đỡ, nhưng cần theo dõi giá dầu và kỳ vọng chính sách của Fed.
CPI giảm tác động thế nào tới USD?
USD suy yếu sau công bố CPI khi thị trường giảm kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục thắt chặt mạnh.
Trước báo cáo, nhà đầu tư lo lạm phát cao buộc Fed giữ quan điểm “hạn chế” (restrictive – lãi suất cao để kìm lạm phát) hoặc tăng lãi suất thêm.
CPI thấp hơn dự báo giúp giảm áp lực trước mắt lên Fed.
Tuy nhiên, triển vọng USD vẫn phụ thuộc vào dữ liệu lạm phát sắp tới. Nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang và lạm phát tăng trở lại, kỳ vọng lãi suất cao có thể quay lại nhanh.
CPI giảm tác động thế nào tới chứng khoán Mỹ?
Lạm phát thấp thường tích cực với thị trường cổ phiếu vì giảm rủi ro lãi suất tăng.
Các nhóm tăng trưởng (growth – doanh nghiệp được định giá dựa nhiều vào lợi nhuận kỳ vọng trong tương lai), đặc biệt là công nghệ, thường hưởng lợi khi lợi suất trái phiếu (bond yields – lãi suất thị trường của trái phiếu) giảm, vì lợi nhuận tương lai trở nên hấp dẫn hơn khi chi phí vay giảm.
Tuy vậy, thị trường vẫn theo dõi tác động từ căng thẳng địa chính trị và giá năng lượng.
Giá dầu tăng kéo dài có thể gây khó cho cổ phiếu do chi phí doanh nghiệp tăng, sức mua người tiêu dùng giảm và làm tăng rủi ro “lạm phát đình trệ” (stagflation – lạm phát cao nhưng tăng trưởng yếu).
Kết luận: CPI hạ nhiệt nhưng rủi ro lạm phát vẫn còn
Báo cáo CPI mới nhất giúp thị trường “dễ thở” khi cho thấy lạm phát giảm, qua đó giảm áp lực tức thời lên Fed.
Tuy nhiên, triển vọng lạm phát vẫn phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là giá năng lượng và diễn biến địa chính trị.
CPI phản ánh lạm phát trong quá khứ. Diễn biến giá dầu sắp tới có thể gợi ý lạm phát sẽ đi theo hướng nào.
Tạo tài khoản VT Markets để sử dụng nền tảng, theo dõi thị trường và xem nội dung học tập.
Tải ứng dụng để theo dõi thị trường, quản lý vị thế (position – lệnh/khối lượng đang nắm giữ) và cập nhật biến động giá theo thời gian thực trên điện thoại.
Các câu hỏi lớn
1) Vì sao chứng khoán thường tăng khi lạm phát Mỹ hạ nhiệt?
Khi CPI cho thấy lạm phát hạ, Fed bớt áp lực phải giữ lãi suất cao. Lãi suất thấp hơn giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn (cost of capital – chi phí huy động tiền để kinh doanh), cải thiện biên lợi nhuận. Đồng thời, nhóm cổ phiếu tăng trưởng như công nghệ thường được định giá cao hơn vì lợi suất trái phiếu giảm làm lợi nhuận kỳ vọng trong tương lai “đáng giá” hơn ở hiện tại.
2) CPI thấp hơn tác động thế nào đến USD?
CPI thấp hơn dự báo thường khiến USD yếu đi vì thị trường giảm kỳ vọng Fed tăng lãi suất mạnh. Khi dự báo lãi suất giảm, lợi suất tài sản ở Mỹ kém cạnh tranh hơn, dòng vốn quốc tế có thể dịch chuyển sang nơi có lợi suất cao hơn. Điều này kéo chỉ số USD (US Dollar Index/DXY) đi xuống.
3) Vì sao giá vàng tăng khi dữ liệu lạm phát yếu?
Vàng tăng chủ yếu vì “chi phí cơ hội” giảm: vàng không tạo ra lãi suất, nên khi lạm phát hạ làm giảm khả năng lãi suất duy trì cao, tiền mặt và trái phiếu tạo ra ít thu nhập hơn, khiến vàng hấp dẫn hơn. Ngoài ra, vàng được định giá bằng USD trên toàn cầu; USD yếu làm vàng rẻ hơn với người mua quốc tế.
4) Fed sẽ làm gì sau một lần CPI thấp?
Fed hầu như không đổi chính sách chỉ vì một báo cáo. Ngân hàng trung ương tập trung vào xu hướng dài hơn thay vì một số liệu theo tháng. CPI hạ giúp giảm áp lực tăng lãi suất ngay, nhưng Fed thường cần nhiều tháng dữ liệu hạ nhiệt liên tiếp để xác nhận lạm phát giảm bền vững về mục tiêu.
5) Giá dầu tăng có thể khiến lạm phát tăng trở lại như thế nào?
Giá dầu thô tăng làm lạm phát tăng bằng cách đẩy chi phí trên toàn chuỗi cung ứng. Năng lượng đắt hơn làm tăng chi phí nhiên liệu và vận chuyển, khiến hàng hoá lưu thông tốn kém hơn. Khi chi phí sản xuất và giao hàng bào mòn lợi nhuận, doanh nghiệp có thể chuyển phần chi phí tăng sang người tiêu dùng, kéo CPI tổng thể đi lên.
Bắt đầu giao dịch ngay — nhấp vào đây để tạo tài khoản thực của bạn tại VT Markets.
